Sayın Üyemiz,

Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’nden Odamıza iletilen 10.07.2026 tarihli yazıda; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından Birliklerine iletilen yazıdan bahisle; Planlı Alanlar İmar Yönetmeliği ile Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliğinde yapılan değişiklikler kapsamında, binaların yaşam döngüsü boyunca neden olduğu sera gazı emisyonlarının Binalarda Enerji Performansı Uygulaması (BEP-TR) üzerinden hesaplanması ve belgelenmesine ilişkin düzenlemeler yapıldığı ifade edilmektedir. 1/1/2027 tarihinden itibaren yapı ruhsatı alacak ve yapı inşaat alanı 10.000 m² ve üzeri olan binalara ait bina yaşam döngüsü analizi belgesinin, yapı kullanma izin belgesi verilmesi aşamasında Enerji Kimlik Belgesi ile birlikte ilgili idareye sunulmasının zorunlu olacağı bildirilmektedir.

Bina yaşam döngüsü analizinin; binanın ham madde temininden başlayarak tüm nakliye süreçleri dâhil inşaat, kullanım ve işletme, bakım, onarım, değişim, yenileme ve tadilat, yıkım, atık işleme ve bertaraf ile varsa yeniden kullanım, geri kazanım ve enerji ihracı süreçleri boyunca neden olduğu sera gazı emisyonlarının, Bakanlıkça belirlenen hesaplama yöntemleri ve standartlar doğrultusunda BEP-TR üzerinden hesaplanmasını ifade ettiği açıklanmaktadır. Yapı malzemeleri ile mekanik, elektrik ve aydınlatma ürünlerinin yaşam döngüsü etkilerinin hesaplanmasında temel girdilerden birinin, ürünlerin beyan birimi başına küresel ısınma potansiyeli (GWP) verileri olduğu belirtilmektedir. Hesapların güvenilir biçimde yapılabilmesi amacıyla ulusal bir çevresel ürün verisi kütüphanesi oluşturulmasının hedeflendiği, bu kapsamda üretici firmaların ilgili verilerini Bakanlık ile paylaşmasına ihtiyaç duyulduğu ifade edilmektedir.

Çevresel Ürün Beyanının (Environmental Product Declaration – EPD), ISO 14025 kapsamında tanımlanan Tip III çevresel beyan olduğu; bir ürünün çevresel performansını yaşam döngüsü değerlendirmesine dayalı olarak ortaya koyduğu ve bağımsız doğrulamaya tabi olduğu belirtilmektedir. Yapı ürünlerine ilişkin EPD'lerin içeriğinin EN 15804 standardına göre belirlendiği; beyan birimi, küresel ısınma potansiyeli göstergeleri, yaşam döngüsü modülleri, referans hizmet ömrü ile izlenebilirlik ve doğrulama bilgilerini içerdiği ifade edilmektedir.

Ekte yer alan veri talep formunun TS 825:2024 Ek E kapsamındaki yapı malzemeleri ile UTO belgesi bulunan ürünler ve mekanik, elektrik ve aydınlatma ürünleri olmak üzere iki bölümden oluştuğu belirtilmektedir.

Verilerin sağlanmasında kademeli bir yaklaşım uygulanacağı bildirilmektedir. Buna göre; Kademe 1 kapsamında EN 15804 standardına göre hazırlanmış ve bağımsız doğrulanmış EPD'ye sahip ürünler için EPD belgesi ile birlikte formda talep edilen özet GWP ve ürün bilgilerinin sunulacağı ifade edilmektedir. Kademe 2 kapsamında ise EPD'si bulunmayan ürünler için formda sarı ile işaretlenen zorunlu alanların doldurulacağı, kullanılan veri kaynağı ile hesaplama yönteminin belirtileceği açıklanmaktadır. Ayrıca, EPD'si bulunmayan ürünlere ilişkin verilerin ürüne özgü yaşam döngüsü analizi çalışmasına veya geçiş aşamasında güvenilir sektör ortalaması ile veri tabanı verilerine dayanılarak hazırlanabileceği, kullanılan veri kaynağı, sistem sınırı ve hesaplama yönteminin formda açıkça belirtilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

Bina yaşam döngüsü analizi uygulamasının 1/1/2027 tarihi itibarıyla etkin ve sağlıklı biçimde yürütülebilmesi, ülkemizin düşük karbonlu yapılı çevre ve net sıfır emisyon hedefleri doğrultusunda güvenilir bir ulusal çevresel ürün verisi altyapısının oluşturulması ve yerli üretimin karbon performansının uluslararası standartlara uygun olarak belgelenebilmesi önem taşımaktadır. Bu kapsamda, ekte yer alan veri talep formunun doldurulması ve formların en geç 28/08/2026 tarihine kadar Bakanlığa iletilmesi önem arz etmektedir.

Bilgilerinize saygıyla rica olunur.